|
|
|
Actueel weer en verkeer Buienradar |
|
|
Lokale weersverwachting Plaatselijke weerstations Lokale weersverwachting Het actuele weer in: Terschelling De Bilt Vlissingen Den Helder Amsterdam Lelystad Leeuwarden Groningen Twente Rotterdam Eindhoven Maastricht Wereld en vakantie weer Weer internationaal Alles over het weer Weer feiten Uitleg over, wat is.....? Het weer Weeralarm Weersverwachting Meteorologie Weerkaart Zon Regen Hagel Sneeuw Onweer Storm Orkaan Windhoos Waterhoos Tornado Mist Weerkaart Klimaat Broeikaseffect Ozonlaag Ozon gat Noordpool Zuidpool De vrije encyclopedie Wikipedia  |
Klimaat(s)verandering is de verandering van het gemiddelde weertype of klimaat over een bepaalde periode. De verandering manifesteert zich het duidelijkst in een stijging of daling van de gemiddelde temperatuur en van de gemiddelde hoeveelheid neerslag op Aarde.
Tegenwoordig staat klimaatverandering volop in de belangstelling vanwege de momenteel geobserveerde opwarming van de Aarde.
Klimaatverandering is niet uniek en het klimaat is eigenlijk continu aan het veranderen. In het geologische verleden zijn er perioden geweest waarin het warm en vochtig was of juist erg droog. Ook zijn er perioden geweest waarin de aarde veel kouder was, zoals tijdens de ijstijden. Het Precambrium was een periode waarin de aardkorst werd gevormd en waarin grote vulkanische activiteit plaats vond. Het eerste leven ontwikkelde zich en algen begonnen de CO2, waaruit een groot gedeelte van de vroege atmosfeer bestond, om te zetten in zuurstof. In de laatste periode van het Precambrium, het Neoproterozoicum (900 - 542 miljoen jaar (Ma) geleden) kende de Aarde twee IJstijden en een periode dat de gehele aarde met ijs was bedekt, de zogenaamde Sneeuwbal Aarde. De meeste CO2 was uit de atmosfeer verdwenen en opgeslagen in het ijs. De warmte van de zon zou zo'n 8 procent minder geweest zijn. Toen het ijs ging smelten, kwam het CO2 vrij en veranderde het klimaat van een "koelkast" tot een "broeikas". Aangenomen wordt dat deze geologisch gezien plotselinge klimaatverandering de Cambrische explosie heeft veroorzaakt. Tijdens het Siluur (443,7 - 416 Ma) heerste er een warm en vochtig klimaat en de biodiversiteit in de wereldzeeën groeide sterk. Er zijn aanwijzingen dat het klimaat gedomineerd werd door stormen. In het midden van het Devoon (416 - 359,2 Ma) veranderde het klimaat van vochtig en warm naar droog en heet. Het Carboon (359,2 - 299 Ma) werd gekenmerkt door een warm en vochtig klimaat. De plantengroei ontwikkelde zich en er ontstonden uitgestrekte bossen en kustmoerassen met bomen tot zo'n 30 meter hoogte. Reptielen, amfibieën en insecten gedijden goed in deze omgeving. Het was in het Westfalien dat de in noordwest Europa en noordoost Verenigde Staten uitgestrekte koolvoorkomens werden afgezet. In het Perm (299 - 251 Ma) heerste er een droog klimaat met grote temperatuurverschillen en er zijn aanwijzingen gevonden voor gletsjers en ijstijden in deze periode. De grens tussen het Perm en het Trias (251 miljoen jaar geleden) werd bepaald door een grote massa-extinctie veroorzaakt door vulkanische activiteit in de Siberische Trappen en mogelijk de inslag van een meteoriet. Dit veroorzaakte ook klimaatverandering. Tijdens de late Jura (199 - 145,5 Ma) en vrijwel het gehele Krijt (145,5 - 65,5 Ma) stond de zeespiegel zo'n 100 meter hoger dan tegenwoordig. Het CO2-gehalte in de atmosfeer was veel hoger dan tegenwoordig en ijskappen waren afwezig. De vulkanische activiteit van de Deccan Traps en de inslag van de meteoriet van Chicxulub hebben een drastische klimaatverandering op Aarde veroorzaakt. Een warme periode in het aardse klimaat, zo rond 55 Ma, markeerde de overgang van het Paleoceen naar het Eoceen. Het wordt dan ook wel het Paleocene Eocene Thermal Maximum (PETM) genoemd. Deze periode leidde tot een stijging in de biodiversiteit van zoogdieren en de evolutie van grotere en complexere soorten. De drift van de continenten wordt als één van de oorzaken voor de grote klimaatverschillen in de verschillende geologische perioden gezien. Zowel de verdeeldheid over de oppervlakte der aarde als de plaats ten opzichte van de aardas van de continenten is van invloed. Als al de continenten tegen elkaar aan liggen (Pangaea) dan heeft de aarde als geheel gezien grotendeels een landklimaat, met extreme droogte. Als er een continent bij of op de pool ligt, zoals nu Groenland en Antartica, dan worden enorme massa's water gebonden als sneeuw en ijs, waardoor het zeeniveau daalt en het albedogehalte sterk toeneemt en daardoor de gemiddelde temperatuur van de aarde afneemt. Het is ook van belang te beseffen dat klimaatverandering soms heel eenvoudig is te verklaren uit de plaats van een continent op aarde: in het Carboon ontstond steenkool in Europa in een tropisch klimaat: omdat Europa toen op de evenaar lag! In de meest recente geschiedenis, van ongeveer 1400 tot ongeveer 1800, na de warme middeleeuwse periode, was er een daling in de gemiddelde temperatuur op Aarde. Dit wordt de kleine ijstijd genoemd. De kou van winters was groter en duurde langer, de warmte van de zomers nam af en duurde korter. De gletsjers over de hele wereld groeiden. De Alpen lagen vol sneeuw. Het lijkt er sterk op dat dit geen eenmalig verschijnsel is. Uit o.a. metingen in 2004 in de Groenlandse ijskap is vastgesteld dat na de laatste ijstijd (glaciaal) er verschillende kortere perioden van klimaatsverschillen zijn vast te stellen. De kleine ijstijd zou een verschijnsel zijn dat zich regelmatig herhaalt na ongeveer 1470 tot 1480 jaar. Dit zijn de zogenaamde Dansgaard-Oeschger cylci. Ook de glacialen hebben een periodiciteit, veelal veroorzaakt door de Milankovitch-parameters. Een van deze periodes duurt 100.000 jaar. Het geologisch tijdvak waarin wij leven, is het Holoceen genoemd. Dit is eigenlijk te beschouwen als de laatste interglaciaal: een (geologisch gezien) vrij korte, warme periode van ongeveer 10.000 jaar tussen twee ijstijden (glacialen) in. Zo'n 11.000 jaar geleden eindigde het laatste glaciaal. Veel water was toen als sneeuw en ijs op de poolkappen en in gletsjers gebonden. De zeespiegel was 120 meter lager, de kustlijn van de Noordzee bevond zich enkele honderden kilometers noordwaarts en het deel tussen noord-Nederland en Groot-Brittannië lag boven water. Mammoeten en andere dieren trokken over deze drooggevallen vlakte. Er waren ook menselijke nederzettingen. De oorzaken en de periodiciteit van de glacialen lijken te zijn een combinatie en interferentie van de effecten van de ellipticiteit van de aardbaan, de excentriciteit van de aardbaan en de precessie van de aardas. Daardoor wordt soms meer en soms minder zonne-energie ingevangen. Bovendien is er een versterkend effect: als er veel ijs is wordt meer zonlicht de ruimte in gereflecteerd door het "wit" van het ijs, waardoor het kouder wordt en er weer meer ijs ontstaat. Omgekeerd ook, als eenmaal het ijs gemiddeld over een aantal jaren vermindert dan wordt er meer zonnestraling geabsorbeerd door de 'groene' Aarde en wordt het weer warmer. Daardoor smelten de gletsjers en de sneeuw weer sneller. Daardoor varieert het albedo van de Aarde. Sinds het begin van de 20e eeuw is de temperatuur op aarde sterk toegenomen. Er vind momenteel een verhit debat plaats, zowel wetenschappelijk als politiek, over de oorzaken en mogelijke gevolgen van deze klimaatverandering. De algemeen aanvaarde opvatting is dat recente klimaatverandering zeer waarschijnlijk door de mens veroorzaakt wordt en dat dit zal leiden tot verdere opwarming van de aarde, verwoord door onder andere het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). Sommigen stellen dat het nog te vroeg is om dit met enige zekerheid vast te stellen, of dat er mogelijk andere natuurlijke processen zijn die de opwarming veroorzaken. Tegenstanders van het huidige paradigma worden door de aanhangers daarvan "klimaatsceptici" genoemd. Volgens bijvoorbeeld hoogleraar geologie Salomon Kroonenberg staan we vlak voor een onafwendbare nieuwe ijstijd. Hij relativeert de hierboven geschetste algemeen aanvaarde opvattingen over de opwarming van de aarde en de menselijke invloed daarop. Hij vergelijkt daarbij de menselijke inspanningen om het klimaat te veranderen met het trachten de drift der continenten te stoppen. Anderen zijn van mening dat er door de mens effectief maatregelen genomen kunnen worden om de klimaatsverandering tegen te gaan en bijvoorbeeld de oorzaken van het broeikaseffect te matigen (mitigatie) of de samenleving beter bestendig (adaptatie) te maken tegen klimaatverandering. Recent heeft de film van Al Gore over dit onderwerp, An Inconvenient Truth, veel aandacht getrokken. Aangenomen wordt dat de mens het klimaat beïnvloedt door de uitstoot van broeikasgassen. Broeikasgassen (waterdamp, kooldioxide, methaan) die zich in de dampkring bevinden leggen als het ware een warme deken om de Aarde. Klimaatcritici wijzen erop dat als de mens broeikasgassen blijft uitstoten, de gemiddelde temperatuur op Aarde verder zal stijgen. Dit wordt het versterkt broeikaseffect genoemd. De beïnvloeding van het klimaat door de mens kan overal ter wereld vergaande gevolgen hebben. Gemiddelde temperatuur in De Bilt sinds 1706. Bron: KNMIIn hoeverre de menselijke productie van deze gassen het klimaat beduidend en blijvend beïnvloedt, is onderwerp van wetenschappelijke discussie. De discussie over de invloed van de mens gaat meestal niet om de vraag óf de broeikasgassen effect hebben, maar in welke mate, en wat die effecten precies zullen zijn. De Nederlandse particuliere huishoudens zijn, afgezien van hun bijdrage aan de verkeersemissies, in 2003 verantwoordelijk voor 21 megaton aan CO2-emissies (uitstoot) door aardgasverbruik. Het aandeel van de sector huishoudens in de totale Nederlandse uitstoot van broeikasgassen is 9 procent. Bij ongewijzigd beleid kan deze emissie in 2010 22 megaton bedragen. Bij maatregelen wordt een vermindering verwacht van 2,3 megaton in 2010. De belangrijkste gevolgen van de algemeen verwachte klimaatveranderingen (opwarming) zijn in laag gelegen tropische en droge tropische gebieden nu al zichtbaar. Al in deze eeuw treden de volgende verschijnselen op: Zeespiegelstijging: bij de huidige stijging van het zeewaterniveau kan volgens voorspellingen het aantal mensen dat getroffen wordt door overstromingen toenemen van 13 naar 94 miljoen per jaar; Aantasting van ecosystemen: klimaatverandering gaat samen met de verschuiving van klimaatzones. Sommige planten en dieren kunnen zich niet snel genoeg aanpassen, waardoor ze met uitsterven worden bedreigd. Klimaatverandering kan op een aantal plaatsen leiden tot meer droogte, wat kan leiden tot meer bosbranden en woestijnvorming; Zoetwatertekort: een groot gedeelte van de wereldbevolking leeft in landen waar een tekort is aan schoon zoetwater. Klimaatverandering kan het watertekort in diverse regio's, zoals het Midden-Oosten, de Sahel en Australië, groter maken; Voor andere gebieden kan er een gunstig effect optreden: in sommige klimaatscenario's wordt in Noord Afrika een toename van neerslag voorspeld. Toename van neerslag. Dit kan zowel negatieve als positieve gevolgen voor de leefomgeving tot gevolg hebben. Afname in landbouw productiviteit: dit wordt verwacht in gebieden waar droogte door klimaatverandering toeneemt, zoals in het Midden-Oosten en India. Toename in landbouwproductiviteit: dit wordt verwacht in gebieden die nu nog droog zijn en waar neerslag door klimaatverandering toeneemt. Veranderingen in de biodiversiteit op Aarde: soorten die in koudere gebieden beter gedijen zullen in aantal afnemen bij opwarming en soorten die warmere klimaten prefereren zullen in aantal afnemen bij afkoeling. Indien er een afkoeling van de aarde zal optreden, naar verwachting door extrapolatie van Milankovitch cyclus, dan zal over 30.000 à 50.000 jaar: De zeespiegel dalen met naar verwachting 120 meter; De Noordzee droog vallen en grotendeels bedekt worden onder ijs en sneeuw; en Zullen de poolkappen sterk groeien; Is zoetwaterwinning vanuit het ijs van de poolkappen een mogelijkheid. Zullen er ook vergelijkbare effecten optreden als bij de opwarming van de aarde maar dan op andere plaatsen en op een heftiger schaal. Bron: Wikipedia |
|
|
 |